دكتر سيدطه مرقاتي

merghati@samt.ac.ir

منبع : خبرنامه سمت، شماره  ۳۸

 

يكي از مشكلات حل نشدني مراكز دانشگاهي كه در كنار پژوهش مي‌‌خواهند نتيجه كارهاي تحقيقي خود را به مخاطبانشان معرفي كنند مسئله توزيع و عرضه آنهاست. امروزه در كشورهاي پيشرفته قبل از توليد هر فراورده‌اي خواه تجاري و خواه فرهنگي و علمي درباره عرضه آن در بازار مطالعه مي‌كنند، اما متأسفانه در كشورهايي مانند ايران غالباً برعكس عمل مي‌شود ــ به‌ويژه در حوزه كار علمي و نشر ــ ابتدا كتاب علمي خوب توليد مي‌شود و سپس مي‌انديشيم كه آن را بايد به چه نحوي به‌دست مخاطبان برسانيم. نتيجه اين سياست نادرست آن است كه از سويي كتابهاي بسيار ارزشمندي در انبارهاي دانشگاهها خاك مي‌خورد و از سوي ديگر طالبان علم در جستجوي آثار علمي ارزشمند هستند و به مقصود خود نمي‌رسند.
 آنچه بيان شد طرح مشكل بود كه براي همگان روشن و قابل لمس است. تيراژ اندك كتابهاي علمي از ترس فروش نرفتن و عدم اقبال موزّعان و ناشران به سرمايه‌گذاري در زمينه كتابهاي علمي خود نشانگر صحت ادعاي مذكور است.
 حال چه بايد كرد؟ بنده كه سالها هم در وزارت ارشاد و هم در «سمت» تجاربي را به دست آورده‌ام، مي‌خواهم در اينجا طرحي را به‌صورت اقتراح بيان كنم كه سالها پيش در سفري كه به لبنان داشتم شالوده آن در فكرم شكل گرفت. ما در آن سفر در باره شيوه توزيع كتاب در لبنان كه مهد انتشار مشرق‌زمين است مطالعاتي انجام داديم. ناشران فراواني در شرايط سخت جنگ داخلي به چاپ و انتشار آثار بسياري اشتغاال داشتند و كتابفروشيهاي متعددي هم در حوزه عرضه كتاب مشغول بودند. ما از نمايشگاه دائمي عرضه كتابهاي علمي در چند طبقه ديدن كرديم. اين نمايشگاه به پيشرفته‌ترين تجهيزات آن زمان مجهز‌ بود. در سالن هر طبقه‌اي يك يا چند رشته متجانس از سوي ناشران كه هر كدام غرفه‌اي را اجاره كرده‌ بودند ارائه مي‌شد. هر خريداري كه وارد اين مركز مي‌شد بدون ترديد كتاب مورد نظر خود را مي‌يافت شيوه راهنمايي و اطلاع‌رساني در درجه اعلا بود. پس از اين بازديد آرزو كردم روزي در ايران هم چنين امكاني فراهم آيد.
 پيشنهاد بنده به جامعه دانشگاهي اين است كه بياييد دست به دست هم داده و مركز بزرگ نمايش و توزيع كتب دانشگاهي را راه‌اندازي كنيم. «سمت» اين آمادگي را دارد كه در اين گام بزرگ يار و مددكار شما باشد.