دکتر علی شریعتمداری از مؤلفان «سمت»، دار فانی را وداع گفت

دکتر علی شریعتمداری از مؤلفان «سمت»، دار فانی را وداع گفت

دکتر علی شریعتمداری، از مؤلفان مطرح علوم‌تربیتی سازمان مطالعه و تدوین (سمت)، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزیر فرهنگ و آموزش عالی در دولت موقت مهدی بازرگان، در سن ۹۳ سالگی درگذشت.

به گزارش روابط عمومی «سمت»، دکتر علی شریعتمداری عصر دوشنبه (۲۰ دی‌ماه) در سن ۹۳ سالگی به دلیل کهولت سن درگذشت.به قلم این استاد دانشگاه و پژوهشگر فقید ۲۴ جلد اثر تالیفی و شش عنوان کتاب ترجمه و مقاله‌های بسیاری در زمینه‌های علمی، اجتماعی، فرهنگی، مذهبی منتشر شده است.

علی شریعتمداری در سال 1302 در شیراز متولد شد. شریعتمداری تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در شهر شیراز به پایان رسانید و موفق به اخذ درجه لیسانس در دو رشته فلسفه و علوم تربیتی در سال 1332 و علوم قضایی در سال 1335 شد. کارشناسی ارشد رشته آموزش متوسطه را در سال 1336 از دانشگاه میشیگان و دکترای فلسفه، تعلیم و تربیت و برنامه‌ریزی درسی را در سال 1338 از دانشگاه تنسی دریافت کرد.

دکتر شریعتمداری خدمات آموزشی خود را از آموزش و پرورش آغاز کرد و طی سال‌های 1321 تا 1328 به عنوان آموزگار و از سال 1330 لغایت 1335 به ‌عنوان دبیر به تدریس پرداخت. وی از سال 1339 به عنوان دانشیار علوم‌تربیتی دانشگاه شیراز و از سال 1343 به عنوان استاد علوم‌تربیتی دانشگاه اصفهان به تدریس مشغول شد و طی سال‌های 1344 تا 1346 به عنوان استاد مدعو در دانشگاه‌های ایندیا و تنسی نیز به تدریس مشغول بود. دکتر شریعتمداری از سال 1358 استاد تعلیم و تربیت در دانشگاه تربیت‌معلم تهران بود.

از مهم‌ترین سمت‌های اجرایی شریعتمداری می‌توان به سرپرستی دانشکده علوم‌تربیتی دانشگاه اصفهان، عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی، سرپرستی گروه علوم‌انسانی شورای عالی انقلاب فرهنگی، سرپرستی گروه‌های برنامه‌ریزی در شورای عالی برنامه‌ریزی، کمیته علوم‌تربیتی، شورای خبرگان بدون مدرک و عضویت در هیأت مرکزی گزینش استاد شورای آموزش و پرورش و ریاست فرهنگستان علوم جمهوی اسلامی ایران اشاره کرد.

وی مدال درجه یک علمی و نشان درجه یک تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران را نیز دریافت کرده و مدیرمسئول چهار مجله علمی بوده است. آثار مکتوب منتشر شده این استاد در «سمت»، کتاب‌های چند مبحث اساسی در برنامه‌ریزی درسی، رسالت تربیتی و علمی مراکز آموزشی، تفكر منطقي: روش تعليم و تربيت و مربیان بزرگ (تاریخ اندیشه‌های تربیتی) است.

سازمان مطالعه و تدوین (سمت) درگذشت این استاد فرزانه را به خانواده محترم وی و جامعه دانشگاهی تسلیت می‌گوید و برای آن مرحوم از خداوند رحمان غفران و علو درجات را مسئلت می‌نماید.

كتاب جديد: منابع يادگيري در تعليم و تربيت

منابع يادگيري در تعليم و تربيت، تأليفدكتر اكبر سليمان‌نژاد و محمد وفائئ‌مهر، به وسيله سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها (سمت) منتشر شد.

ادامه نوشته

نگاهی به کتاب فلسفه تربیت اسلامی

کتاب "فلسفه تربیت اسلامی" تألیف ماجد عرسان کیلانی، با ترجمه و بررسی بهروز رفیعی و با مقدمه سعید بهشتی ، توسط سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) انتشار یافت.
به گزارش خبرگزاری مهر، فلسفه تعلیم و تربیت، یا به عبارت خلاصه‌تر، فلسفه تربیت، در جایگاه یک رشته علمی مستقل، بیش از یک قرن قدمت دارد. این رشته با عنوان انگلیسی Philosophy of Education در دانشگاه‌های غرب شناخته می‌شود و مراحل و دوره‌های خاصی را در سیر تحول و تکامل خود پشت سر نهاده است.

مرحله استنتاج آرا و اندیشه‌های تربیتی از مکاتب و اندیشه‌های فلسفی در غرب با نام‌هایی چون «رویکرد نظام‌های فلسفی»، «رویکرد سنتی»، «رویکرد ایسم‌ها»، و ... شناخته می‌شود. مرحله «رویکرد تحلیلی» که دومین مرحله در سیر تکامل و پیشرفت این رشته به شمار می‌رود و سرآغاز آن، دهه 1960 است. سرانجام، مرحله «رویکرد پساتحلیلی» که طیف وسیعی از قبیل «پست مدرنیسم»، «هرمنوتیک»، «پساساختارگرایی»، و ... را شامل می‌شود. اما می‌توان گوهر و محور مشترک اکثر قریب به‌اتفاق این رویکردها و دیدگاه‌ها را اتکا و استناد آنها به دو ابزار معرفت‌شناختی، یعنی عقل و تجربه حسی دانست. برخی مانند ایدئالیسم و رئالیسم عقلی و فلسفه زبان عادی تأکید بیشتری بر عقل، برخی مانند رئالیسم تجربی و تجربه‌گرایی منطقی و پوزیتیویسم منطقی، تأکید زیادتری بر تجربه حسی، برخی مانند پراگماتیسم، تأکید بر هر دو یا به تعبیر خودشان، تعامل و ترابط هر دو دارند، و برخی هم مانند اگزیستانسیالیسم شاخة الهی، با تأکید بر تجربه باطنی و معرفت شهودی ظاهر می‌شوند.

در این میان، آنچه، مجهول و مغفول و بلکه مردود و مطرود است، وحی الهی است. در مکاتبی چون ایدئالیسم دینی و فلسفه اصحاب مدرسه و نمودهای جدیدتر آن (مانند پایدارگرایی دینی) هم هرچند سخن از تلفیق عقل و وحی است، امّا ناگفته پیداست که وحی در یهود و مسیحیت امروز به چه سرنوشتی مبتلاست و تا چه اندازه وهم‌آلود و خیال‌پردازانه است. وحیی که در اسلام مطرح است هم دربرگیرنده گزاره‌های نظری و توصیفی و هست‌شناختی است، هم دربردارنده گزاره‌های عملی و توصیه‌ای و بایدشناختی؛ هم به فرد و شئونات و ساحت‌های فردی توجه دارد، هم به جامعه و حیثیات و پدیدارهای اجتماعی؛ هم به عقل و تعقلات و خردورزی‌هایش ارج می‌نهد، هم به تجربه و تکاپوها و تلاش‌هایش ارج می‌گذارد؛ هم جسم و حوائج و لوازم جسم را در نظر می‌گیرد، هم روح و مقتضیات و استلزامات روح را فراموش نمی‌کند؛ هم دنیا و حیات دنیوی پیروانش را فراهم می‌آورد، هم اُخری و حیات اخروی باورآورندگانش را ضامن می‌شود؛ و این چنین وحی و وحیانیتی، لایق و شایسته است که مبنا و زیرساخت بنا و ساختمان رفیع تربیت اسلامی واقع شود و قلب این قالب و گوهر این صدف و جان و کالبد گردد و به نام «فلسفه تربیت اسلامی» نامیده و خوانده شود.

نگاه ماجد عرسان کیلانی به فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی چنین نگاهی است. مؤلف در این کتاب ذهن خواننده را با فضای غبار گرفته و مه آلود فلسفه تعلیم و تربیت غرب آشنا می‌کند و همچنین الگوی مورد نظر خودش از فلسفة تربیت اسلامی را عرضه می‌کند.

کتاب حاضر مشتمل بر شش بخش است که به ترتیب عبارت‌اند از: اهمیت پژوهش در فلسفه تربیت اسلامی، هستی‌شناسی، نظریه شناخت در تربیت اسلامی، نظریه ارزش‌ها در تربیت اسلامی، طبیعت انسان در تربیت اسلامی و چند یادآوری و خاتمه.

کتاب مزبور برای استفاده دانشجویان رشته علوم تربیتی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به عنوان منبع اصلی درس «فلسفه تربیتی اسلام» به ارزش 2 واحد با همکاری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تدوین شده است.

این کتاب در 595 صفحه و مبلغ 62500 ریال در اختیار دانشجویان و علاقه‌مندان قرار گرفته است. 

 

۱۱ تير 1389/ خبرگزاري مهر 

«مغز يادگيرنده» با ترجمه كمال خرازي

كتاب «مغز يادگيرنده» شامل درس‌هايي براي آموزش و پرورش، اثري از «ساراجين بليك مور» و «يوتا فريث» با ترجمه كمال خرازي به كوشش سازمان مطالعه و تدوين كتاب‌هاي علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت) منتشر شد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، اين كتاب كه حاصل تجربه‌ دو تن از پژوهشگران برجسته دانشگاه لندن و ديگر پژوهشگران علاقه‌مند به مطالعه مباني عصب‌شناختي و آموزش و پرورش است به قلم دكتر سيد كمال خرازي ترجمه شده است.

كتاب حاضر مانند پلي ميان دو عرصه آموزش و پرورش و علم اعصاب عمل مي‌كند و راهنماي متخصصان آموزش و پرورش در فرايند ياددهي و يادگيري است.

اين كتاب كه سرآغاز تحول و نوآوري در آموزش و پرورش محسوب مي‌شود، به عنوان منبع پايه‌اي به تمام متخصصان آموزش و پرورش، روان‌شناسان و مربيان توصيه مي‌شود.

كتاب «مغز يادگيرنده» شامل دوازده فصل است و مباحثي چون مغز رشد يابنده، لغات و اعداد در آغاز كودكي، مغز رياضي، مغز باسواد، يادگيري خواندن و مشكلات آن را در بر مي‌گيرد.

ارايه موضوع‌هايي نظير اختلال در رشد اجتماعي، هيجاني، مغز نوجوان، يادگيري مادام‌العمر، يادگيري و يادسپاري، راه‌هاي مختلف يادگيري و در اختيار گرفتن قدرت يادگيري مغز نيز در ديگر بخش‌هاي كتاب گنجانده شده است.

در بخش مقدماتي اين كتاب آمده است؛ با پيشرفت علم اعصاب‌شناختي، ارتباطي كه ميان علم اعصاب و آموزش و پرورش در سال‌هاي اخير به وجود آمده است، دريچه‌هاي جديدي در زمينه يادگيري و ياددهي به روي متخصصان آموزش و پرورش باز شده است.

به بركت اين ارتباط، امروزه متخصصان آموزش و پرورش شناختي، درك عميق‌تري از فرايند يادگيري و ياددهي يافته‌اند و از نقش مغز در يادگيري، يادسپاري، بازيابي، تفكر، استدلال، تصميم‌گيري، برنامه‌ريزي، داوري، خلاقيت و ديگر كاركردهاي مغزي آگاهي بيشتري دارند.

اين شناخت جديد هم در مورد افراد بهنجار و هم در مورد كساني كه مبتلا به نابهنجاري‌هاي مختلف ذهني و رفتاري‌اند صادق است، به طوري كه يافته‌هاي علم اعصاب مي‌تواند به استفاده بهينه از مغز و ذهن در افراد بهنجار و سالم، و همچنين به تشخيص علل و ريشه‌هاي كاستي‌هاي ذهني افراد نابهنجار، كمك كند. 

كتاب «مغز يادگيرنده» در 300 صفحه و با بهاي 3 هزار تومان به كوشش سازمان «سمت» براي دانشجويان و علاقه‌مندان منتشر شده است.

 

۱۵ خرداد 1389/ خبرگزاري کتاب ايران (IBNA) 

دانشجويان با «مشاوره شغلي» آشنا مي‌شوند

كتاب «مشاوره شغلي»، اثري از «ورنون. جي» در بردارنده ديدگاه‌هاي كارشناسان و جامعه‌شناسان مشهور در حوزه مشاوره شغلي از سوي سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم اسلامي دانشگاه‌ها (سمت) بر ويترين كتاب‌فروشي‌ها نشست.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، اين كتاب به قلم دكتر علي‌محمد نظري و با همكاري فرشاد محسن‌زاده و علي‌رضا بوستاني‌پور ترجمه شده است.

كتاب حاضر كه نويسنده آن يكي از نظريه‌پردازان حوزه مشاوره شغلي است،مطالب جامعي را در زمينه مشاوره ارايه مي‌دهد.

اين كتاب به گونه‌اي طراحي شده كه حوزه وسيعي از نيازهاي دانشجويان را در سطح كارشناسي، كارشناس‌ارشد و دكتري پاسخ مي‌دهد.

«مشاوره شغلي» در 18 فصل پيش‌بيني شده است كه تحول تاريخي و برخي موضوعات بنيادي، نظريه‌هاي رشد شغلي، مدل‌هاي مشاوره شغلي و سازماندهي مجموعه نيازها برخي از موضوعات آن به شمار مي‌آيد.

همچنين مباحثي چون مصاحبه اوليه در مشاوره شغلي، استفاده از روش‌هاي استاندارد شده ارزيابي در مشاوره شغلي، خودارزيابي و الگويي براي به كارگيري ارزيابي، فناوري در هزارة جديد، اخلاق در مشاوره شغلي و مشاوره شغلي با افراد داراي معلوليت نيز در اين كتاب گنجانده شده است.

دانشجويان رشته علوم تربيتي گرايش مشاوره و راهنمايي، در مقطع كارشناسي و كارشناسي‌ارشد مي‌توانند از اين كتاب به عنوان منبع اصلي درس راهنمايي و مشاوره شغلي (كارشناسي) و نظريه‌ها و روش‌هاي مشاورة حرفه‌اي (كارشناسي‌ارشد) بهره‌مند شوند.

در بخش‌هايي از اين كتاب مي‌خوانيم؛ «دنياي كنوني دايما در حال تغيير است و به دنبال آن تغييرات جدي و اساسي در دنياي كار و شغل همواره رخ مي‌دهد. در ميان اين تغيير و تحولات، مشاغل قديمي از بين مي‌روند و مشاغل جديد كه مهارت‌هاي تازه و متفاوتي را مي‌طلبند يكي پس از ديگري ظهور مي‌كنند. دنياي كار در هزاره جديد تفاوت بسيار چشم‌گير با گذشته دارد.

امروز ديگر فرزندان نمي‌توانند دنباله‌روي مشاغل والدين خود باشند. ظهور مداوم مشاغل جديد و حذف مشاغل گذشته، مشكلات كاري زيادي را براي بعضي از افراد به دنبال دارد.

كساني كه نتوانند خود را با اين تغييرات مداوم همراه كنند ناچار با مشكلات كاري و اقتصادي و حتي خانوادگي و اجتماعي رو‌به‌رو مي‌شوند. در اين ميان كشورهاي در حال توسعه كه مرحله گذر از اقتصاد سنتي به اقتصاد جهاني را پشت سر مي‌گذارند، از اين تغييرات اثر بيشتري مي‌پذيرند.»

كتاب «مشاوره شغلي»، در 894 صفحه و بهاي 9 هزار و 450 تومان به كوشش سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم اسلامي دانشگاه‌ها (سمت) منتشر شده است.

 

۸ ارديبهشت 1389/ خبرگزاري کتاب ايران (IBNA)

تدریس موثر با استفاده از فناوری در آموزش عالی

کتاب "تدریس موثر با استفاده از فناوری در آموزش عالی" نوشته آی .دبلیو.(تونی) بیتز و گاری پول با ترجمه دکتر بی بی عشرت زمانی و سید امین عظیمی از سوی سازمان «سمت» با شمارگان 1500 نسخه در 390 صفحه منتشر شد.

هدف این کتاب ارائه مجموعه‌ای از مباحث تکنولوژی آموزشی در سه بعد سخت‌افزاری، نرم افزاری و حل مساله است.

در بخش سخت افزاری، نقش رسانه ها و فناوریها و الگوهای انتخاب رسانه در هر یک از آموزشهای حضوری و غیر حضوری مورد بررسی قرار می گیرد.

در بخش نرم افزاری با معرفی تئوریهای یادگیری (رفتار گرایی، شناختگرایی، ساختگرایی و ساختگرایی اجتماعی)، نقش و  کاربرد فناوری در هر یک از این دیدگاهها بررسی می شود.

در بخش حل مسئله نیز به نقش فناوریها در حل مسائل آموزشی (بازماندگان از تحصیل، دانشجویان نیمه وقت، توسعه روز افزون دانش، ناتوانی کلاسهای حضوری برای پوشش حجم مطالب) اشاره می شود.

کتاب "تدریس موثر با استفاده از فناوری در آموزش عالی" در سه بخش  و ده فصل  تنظیم شده است که بخشهای آن دارای این عناوین هستند:" اصول و مبانی تکنولوژی آموزشی"،" طراحی، توسعه و ارائه دوره" و " تغییر و ثبات در تدریس با فناوری".

این کتاب می تواند برای دانشجویان رشته تکنولوژی ‌آموزشی، همچنین دانشجویان و استادان رشته‌های علوم تربیتی و روانشناسی و همه افراد فعال در زمینه  آموزش الکترونیکی یا مجازی سودمند باشد.

 

1۱ بهمن 1388/ خبرگزاري مهر - گروه فرهنگ و ادب

در قالب یک کتاب اصول طراحي و توليد فيلم‌هاي آموزشي بررسي شد

كتاب «اصول طراحي و توليد فيلم‌هاي آموزشي» با هدف كلي آشنايي با پيشينه فناوري فيلم، كاربرد آن در آموزش، مفاهيم اصلي فيلم و ايجاد توانايي طراحي و توليد فيلم‌هاي آموزشي نوشته شده است.

«تاريخچه فناوري فيلم»، ‌«فيلم و آموزش»، ‌«مفاهيم و اصطلاحات فيلم»، ‌«طراحي فيلم»، «توليد فيلم» و «ارزشيابي فيلم» از فصل‌هاي اين كتاب است.

در فصل نخست، نحوه پيدايش فناوري تصاوير متحرك و فناوري فيلم بررسي شده است. در اين فصل عنوان شده، در سال 1895 برادران لومير با ساخت نخستين فيلم كه مدت زمان آن بسيار كوتاه بود، صنعت فيلم و سينما را به جهانيان عرضه داشتند. اين تاريخ در سينما به عنوان زمان پيدايش فناوري فيلم شناخته مي‌شود.

فصل دوم، ابتدا به پيشينه كاربرد فيلم در آموزش اشاره كرده و در ادامه نظريه‌ها و مباني آموزشي و علمي كاربرد فيلم در آموزش را مورد بحث قرار داده است. 
در اين فصل به مزايا، روش‌ها و اصول بهره‌گيري از فيلم در موقعيت‌هاي ياد دهي و يادگيري پرداخته شده. كتاب براي توضيح بيشتر تاكيد كرده، در آموزش از رسانه‌هاي مختلفي استفاده مي‌شود، فيلم آموزشي نيز يكي از اين رسانه‌هاست. هرچند پيدايش فيلم به منظور تحقق بخشيدن هدف‌هاي آموزشي نبوده است. ولي قابليت‌هاي آن متخصصان تعليم و تربيت را به كاربرد فيلم در موقعيت‌هاي آموزشي ترغيب كرده است.

در فصل «مفاهيم و اصطلاحات فيلم» مفاهيم اصلي طراحي و توليد فيلم شرح داده شده. اين فصل تاكيد دارد، مفاهيم هر رشته علمي اساس مطالعه و كار در آن رشته است.

در فصل «طراحي فيلم» نحوه طراحي فيلم و فعاليت‌هايي كه براي طراحي يك فيلم آموزشي ضروري است، بيان مي‌شود.
به زعم نويسنده، فيلم‌هاي آموزشي برخلاف فيلم‌هاي سينمايي و داستاني كه بيشتر به مسايل عاطفي، اجتماعي و زندگي روزمره و گاهي به تخيلات بشر مي‌پردازد و مي‌تواند از واقعيت‌ها نيز فاصله بگيرد، بايد مبتني بر پشتوانه‌هاي علمي باشد.

«توليد فيلم» در اين فصل به مباحثي مانند تداوم، خط فرضي و نظاير آن پرداخته شده است. در اين فصل به طور مختصر به عناصري چون صدا و نور پرداخته و در پايان اشاره‌اي به تدوين فيلم شده. پس از طرح‌ريزي براي تهيه فيلم، نوبت توليد آن است. فعاليت‌هاي پيش‌بيني شده در مرحله طراحي، در مرحله توليد اجرا مي‌شود.

به گفته مولف، تداوم يكي از مفاهيم اصلي است كه در توليد بايد به آن توجه كرد. بدون وجود تداوم، ساختمان فيلم در هم مي‌ريزد و پيام فيلم براي بيننده نامفهوم خواهد بود.

در فصل ششم پس از بحث درباره ضرورت و ابعاد ارزشيابي فيلم‌هاي آموزشي، معيارهايي معرفي شده است كه از آنها مي‌توان براي عيني‌تر كردن فرايند ارزشيابي استفاده كرد. در اين فصل نمونه‌هاي از ابزارهاي ارزشيابي فيلم آموزشي ارايه شده است.

در كتاب آورده شده، «ارزشيابي در سراسر فرايند تهيه فيلم انجام مي‌شود به بياني ديگر ارزشيابي بخشي جدايي‌ناپذير از فرايند طراحي و توليد فيلم‌هاي آموزشي است. ارزشيابي فيلم به طراحان جهت مي‌دهد و در مرحله توليد امكان تهيه برنامه مورد نظر طراحان را فراهم مي‌آورد».

كتاب «اصول طراحي و توليد فيلم‌هاي آموزشي» نوشته سيد عباس رضوي در شمارگان 3000 نسخه و با قيمت 2600 تومان از سوي انتشارات «سمت» روانه بازار كتابفروشي‌ها شده است. اين كتاب به ضميمه تصوير براي درك بيشتر كتاب منتشر شده است.

 

۱۰  آذر 1388/ خبرگزاري کتاب ايران (IBNA)

با پژوهشگران: دكترمحمود مهرمحمدي؛ نظريه‌هاي برنامه‌ درسي پيشرفته

دكتر محمود مهرمحمدي عضو شوراي عالي آموزش و پرورش، عضو شوراي سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزش، عضو كميته واژه‌گزيني علوم تربيتي فرهنگستان زبان و ادب فارسي، عضو انجمن تحقيقات آموزش امريكا و عضو انجمن بين‌المللي براي پيشرفت برنامه درسي است. وي ليسانس تكنولوژي صنعتي را در دانشگاه ايالتي كاليفرنيا و فوق‌ليسانس تكنولوژي آموزشي را در همان دانشگاه گذرانده، مدرك دكتراي تخصصي برنامه‌ريزي درسي و آموزشي را نيز از  دانشگاه كاليفرنياي جنوبي دريافت كرده است.
با دكتر مهرمحمدي مؤلف كتاب نظريه‌هاي برنامه درسي پيشرفته (سمت) به گفتگو نشستيم كه در پي مي‌آيد.

 

******

براي ايجاد زيرساختهاي نظام آموزشي مطلوب، تدوين سند آموزش در تمامي مقاطع از دبستان، تا دانشگاه ضروري است. حضرتعالي در مصاحبه‌اي اعلام كرديد سند آموزش و پرورش كشور در حال تدوين است. آيا براي دانشگاهها تدوين اين سند ضرورتي ندارد؟
براي تحقق چشم‌انداز توسعه بيست ساله كشور همه دستگاهها بايد نسبت به تدوين برنامه راهبردي همت گمارند. هيچ دستگاهي مستثني نيست، گمان مي‌كنم سند توسعه علمي كشور در وزارت علوم تدوين شده است، هم اكنون نيز بحث از تدوين نقشه جامعه علمي كشور است كه در آينده‌اي نه چندان دور تدوين خواهد شد.
به نظر مي‌رسد برنامه‌ريزي درسي كشور در مقايسه با استانداردهاي پذيرفته شده جهاني از وضعيت مطلوبي برخوردار نباشد، علت آن را در چه مي بينيد؟
در نظام آموزشي ما، چه در آموزش و پرورش و چه آموزش عالي، وضعيت به مرور اميدوار كننده‌تر مي‌شود. ليكن بايد توجه داشت كه كشور ما از نظر دانش برنامه‌ درسي به عنوان يك حوزه علمي و آكادميك ضعيف است. از نظر برنامه‌ريزي به معناي عملي گرچه نيازمند تحول هستيم اما وضعمان با ديگر كشورها خيلي متفاوت نيست.
طراحي و تدوين برنامه‌ريزي درسي از چه شاخصه‌هايي بايد برخوردار باشد؟
عمده شاخصهايي كه مي‌شود از آنها نام برد، عبارت‌اند از: متناسب بودن با نظام ارزشي و اعتقادي، تناسب با آرمانهاي توسعه در ابعاد مختلف و تناسب با نيازهاي حال. از خيلي شاخصهاي ديگر نيز مي‌توان نام برد اما در يك كلام من از جهت‌گيري حال‌گرايي توأم با آينده‌گرايي يا برنامه درسي حال‌گراي آينده‌گرا صحبت به ميان آورده‌ام و معتقدم برنامه درسي بايد هم پاسخگوي نيازهاي حال باشد و هم پاسخگوي نيازهاي آينده. اين تز بيشتر براي آموزش عمومي مطرح است و اجراي آن البته كار ساده‌اي نيست و طراحي ويژه‌اي را مي‌طلبد.
ارزيابي جنابعالي از كتابهاي اين رشته كه تا كنون توسط «سمت» منتشر شده، چگونه است؟
«سمت» گامهاي خوبي برداشته است. اشكالات موجود فقط متوجه «سمت» نيست. من معتقدم براي رفع اشكالات منابع علمي در اين حوزه، انجمنهاي علمي مربوطه مثل انجمن مطالعات برنامه درسي، بايد ايفاي نقش كنند در حالي كه تا كنون چنين نبوده است. در «سمت» من پيشنهاد كرده‌ام به استقبال ژانرهاي گوناگون منابع علمي آموزشي برويم و خود را از انحصار كتابهاي تأليفي يا ترجمه (در همه زمينه‌هاي علمي) خلاص كنيم. توجه به اين موضوع مي‌تواند منشأ تحول مثبتي در كارهاي «سمت» باشد.
در حال حاضر چه كار تأليفي يا تحقيقي در دست اجرا داريد؟
در حوزه كتاب، كتابي با عنوان روش‌شناسي مطالعات برنامه درسي كه با همكاري جمعي از صاحب‌نظران آماده شده و نوعي دايرة‌المعارف روش‌شناسي پژوهش در حوزه مطالعات برنامه درسي است و در آينده نزديك توسط پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش به چاپ خواهد رسيد. كتاب ديگري با عنوان نظريه‌هاي برنامه درسي پيشرفته به زودي در «سمت» منتشر خواهد شد. كتاب بازانديشي فرايند ياددهي- يادگيري با تجديد نظر اساسي را انتشارات مدرسه چاپ خواهد كرد و كتاب برنامه‌ درسي، نظرگاهها، رويكردها و چشم‌اندازها با تجديد نظر اساسي و به طور مشترك توسط انتشارات آستان قدس رضوي و «سمت» منتشر خواهد شد. در زمينه پژوهش بايد عرض كنم مهم‌ترين كار پژوهشي كه در حال حاضر در دست اقدام است تدوين برنامه راهبردي توسعه آموزش و پرورش كشور در افق چشم‌انداز بيست ساله است كه از آن به عنوان سند ملي آموزش و پرورش نام برده مي‌شود. پژوهش ديگري را به تازگي آغاز كرده‌ايم با عنوان «ارائه الگوي مطلوب آموزش علوم انساني در دانشگاههاي كشور» كه به سفارش وزارت علوم اين پژوهش انجام مي‌شود و بالاخره در ذيل مطالعات مربوطه به سند ملي آموزش و پرورش مطالعه‌اي در نظر گرفته شده با عنوان «ارائه الگوي نظري مطلوب براي نظام برنامه‌ريزي درسي كشور» كه مسئوليت اين كار پژوهشي هم با بنده است.
از جنابعالي سپاس‌گزاريم كه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد.

نحوه نگارش و تهيه كتاب درسي دانشگاهي

مري آلن لپيونكا، ترجمه: جمعي از مترجمان، زير نظر: فريبرز مجيدي؛ ۳۳۵ صفحه؛ ۲۳۰۰۰ ريال
هدف اصلي از نگارش كتاب نحوه نگارش و تهيه كتاب درسي دانشگاهي اين است كه مؤلفان اين توانايي و اختيار را كسب كنند كه خودشان به تهيه و تدوين كتاب درسي همت گمارند تا بر ميزان و امكان موفقيتشان بيفزايند. فصلهاي مختلف اين كتاب هر يك حاوي آموزشهايي به مؤلفان و مترجمان كتاب درسي است تا آنها را نسبت به روند توليد كتاب آشنا كند. هر بخش از فصلهاي كتاب، نشر كتاب درسي از امضاي قرارداد تا چاپ را شرح و به نويسنده كتاب آگاهيهاي لازم را مي‌دهد. همچنين او را با حقوق خود آشنا كرده و توضيح مي‌دهد كه چگونه مي‌توان كيفيت اثر را بيش از پيش بالا برد. مؤلف كتاب به عناصر آموزشي و نقش آنها در كتاب درسي اشاره كرده و تأكيد مي‌كند كه نويسنده كتاب بايد مخاطبي معين و واقعي را در نظر داشته باشد.
 اين كتاب به همت جمعي از همكاران و اعضاي هيأت علمي مراكز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» تدوين شده است. فهرست اصطلاحات و كتاب‌شناسي در پايان كتاب از نقاط قوت آن به شمار مي‌رود.

نخستین همایش بین المللی سیمای پیامبر اعظم(ص) و برنامه های درسی

زمان: ۱۷ و ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۶

هداف همايش:
۱ـ تبيين ابعاد و جايگاه شخصيت پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي
۲- ايجاد فضاي مناسب براي انديشيدن درباره لزوم بازنگري در برنامه‌هاي درسي با محوريت شخصيت و سيره پيامبر اعظم (ص)
۳- آشنايي و تبادل تجارب كشورها و سازمانهاي اسلامي و مسلمانان در زمينه به كارگيري سيره پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي
۴- دستيابي به يك چارچوب مناسب براي تدوين برنامه درسي مطابق با سيره پيامبر اعظم (ص)

محورهاي همايش جهت ارائه مقاله:

۱- ضرورت تبيين سيماي پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي (ضرورت‌هاي اجتماعي / فلسفي)
۲- بهره‌گيري از سيره پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي براي حل مسائل تربيتي معاصر (مانند كارآفريني جوانان، زنان هويت، جهاني سازي و خلاقيت، صلح، آزادي، تروريسم)
۳- توصيف سيماي پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي كشورهاي اسلامي و غير اسلامي
۴- مطالعات تطبيقي در زمينه‌ روشهاي معرفي بزرگان بشريت در برنامه‌هاي درسي
۵- تبيين دلالت‌هاي سيره پيامبر اعظم (ص) در برنامه‌هاي درسي با توجه به زمينه‌هاي ذيل:
  ۱- ۵. مباني و اهداف برنامه‌هاي درسي
  ۲ - ۵. محتواي برنامه درسي و اوليت‌هاي آموزشي
  ۳ - ۵. الگوهاي تدريس و شيوه‌هاي ارزشيابي
  ۴ - ۵. مديريت آموزشي و روابط معلم و شاگرد
  ۵ - ۵. مهارتهاي زندگي و الگوهاي رفتاري

نشانی الکترونیکی: www.roshd.ir

راهنماي بهبود تدريس در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي

رابرت كنن، ديويد نيوبل؛ ترجمه دكتر محمدرضا نصر، حسين زارع، دكتر محمدجعفر پاك‌سرشت؛ ۲۹۵ صفحه؛ ۱۷۵۰۰ ريال
كاربردي بودن، ارائه مثالهاي مختلف، طرح نوآوريهاي آموزشي اخير و معرفي منابع تكميلي در پايان هر فصل از جمله محاسن اين كتاب است. كتاب از ده فصل تشكيل شده است. كمك به يادگيري دانشجويان، يادگيري دانشجو محور، تدريس در گروههاي كوچك، تدريس در گروههاي بزرگ، ارائه سخنراني يا مقاله در كنفرانس، تدريس كلاسهاي عملي و آزمايشگاه، آماده كردن مطالب يادگيري و ياددهي و استفاده از فناوري، برنامه‌ريزي درسي، ارزيابي دانشجويان و ارزشيابي از تدريس و يادگيري عنوان فصلهاي اين كتاب است. وجود واژه‌نامه‌اي در پايان كتاب بر جامعيت آن افزوده است.
كتاب راهنماي بهبود تدريس در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي مي‌تواند علاوه بر رفع نياز كارگاههاي آموزشي روشها و فنون تدريس دانشگاهها و مراكز آموزش عالي، در درسهاي «روش تدريس» و «برنامه‌ريزي درسي» رشته‌هاي علوم تربيتي و تربيت دبير نيز مورد استفاده قرار گيرد.

همایش چالشهای مدیریت در نظام های آموزشی

برگزارکننده : مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع) واحد خواهران

زمان : ۲۵ دی ماه ۱۳۸۵

از کلیه اساتید، پژوهشگران، دانشجویان دانشگاهها، حوزه علمیه و مراکز علمی دعوت می گردد با ارائه مقاله در این همایش، تبادل نظر و تبیین آراء و دستاوردهای بدیع در این موضوع گامی موثر در ارتقاء سطح مدیریتی نظام های آموزشی بردارند.

محور مقالات:

۱) جایگاه تئوریهای مدیریت در هزاره سوم

۲)نقش مدیریت دانش در آموزش

۳)جهانی شدن مدیریت در نظام های آموزشی

۴)توسعه نیروی انسانی با توجه به نیازهای آموزشی

۵)شاخصه های مدیریت از دیدگاه اسلام

۶)مدیریت اثربخش در نظام های آموزشی

۷)نقش و جایگاه تعلیم و تربیت در جنبش نرم افزاری

۸)سیاست گذاری و برنامه های کلان در نظام های آموزشی

۹)ضرورت پژوهش در ارتقای سطح مدیریت

۱۰)تأثیر مدیریت خانواده بر نظام های آموزشی

۱۱)نگرشی نوین بر نظام های آموزشی

۱۲)الگوهای مدیریت موفق در نظام های آموزشی

۱۳)یافته های میان رشته ای در حوزه مدیریت و تعلیم و تربیت اسلامی

۱۴)نقش مدیریت زنان در نظام های آموزشی(با رویکردهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تربیتی)

 

مهلت ارسال چکیده : ۲۰/۰۷/۸۵

اصل مقاله : ۲۰/۰۸/۸۵

تلفن : [phone]

آدرس الکترونیکی : [e-mail]

منابع «سمت» در دوره دانش پذیری کاردانی فراگیر نیمه حضوری ویژه فرهنگیان

رشته آموزش و پرورش ابتدایی، درس سازمان و اداره امور مدارس، کتاب سازمان و قوانين آموزش و پرورش ايران، احمد صافی

 

---------------------------------

 

رشته امور تربیتی

درس روان شناسی رشد (۱)، کتاب روان شناسی رشد (۱)، سوسن سیف و دیگران

درس سازمان و اداره امور مدارس، کتاب سازمان و قوانين آموزش و پرورش ايران، احمد صافی

درس متون اسلامی(آموزش زبان عربی)، کتاب المنهج القويم لتعلم لغة القرآن الكريم

 

--------------------------------

 

رشته کودکان استثنایی عقب مانده ذهنی

درس ساخت و کار مغز و اعصاب، کتاب فيزيولوژي اعصاب و غدد، علی حائری روحانی

درس اختلالات رفتاری و روشهای اصلاح رفتار، کتاب شیوه های تغییر رفتار، ریموند میلتن برگر

 

-------------------------------

 

کودکان استثنایی نابینا و نیمه بینا

درس شناخت کودکان نانینا و نیمه بینا، کتاب تحول روانی آموزش و توانبخشی نابینایان، نامنی و روشنایی و میلانی

 

-----------------------------

 

متصدی امور آموزشی

درس مبانی جامعه شناسی، کتاب مبانی جامعه شناسی، بروس کوئن، ترجمه غلامعباس توسلی

 

----------------------------

 

درسهای عمومی

درس فارسی، کتاب مباحثی از کتاب زبان و نگارش فارسی

درس اخلاق و تربیت اسلامی، کتاب اخلاق و تربیت اسلامی، محمدتقی رهبر و محمدحسین رحیمیان

دكتر شفيع‌آبادي: بپذيريم علوم تربيتي هم يك تخصص است

گفتگو با معاون دانشجويي دانشگاه علامه طباطبايي، نزديك به نيم روز طول كشيد! مدتي است كه ساختمان مركزي اين دانشگاه از خيابان كريم‌خان به دهكده المپيك رفته است و حتي آقاي معاون در روزهاي تعطيلي دانشگاه هم به اندازه كافي مشغله كاري دارد. به هر حال گفتگوي من با دكتر عبدا... شفيع‌‌آبادي استاد پايه 29 دانشكده روان‌شناسي و علوم تربيتي دانشكده علامه طباطبايي با يك ساعت تأخير صورت گرفت. وي دوره ليسانس را در دانشگاه ابوريحان در رشته مشاوره طي كرده و دوره‌هاي فوق ليسانس و دكتري را در همين رشته در امريكا و در ايلي‌ نويز شمالي. شفيع‌آبادي اولين فردي است كه در ايران دكتراي مشاوره گرفته است. راه‌اندازي دوره‌هاي فوق ليسانس و دكتراي مشاوره در دانشگاههاي مختلف از جمله فعاليتهاي وي است. شفيع‌آبادي ۱۲ كتاب و نزديك به ۷۰ مقاله در حوزه علوم تربيتي منتشر كرده است. او مي‌گويد: "فارغ‌التحصيلان اين رشته امروز همگي باعث افتخار ما هستند". وقتي به «سمت» برگشتم چيزي به اذان ظهر نمانده بود.

ادامه نوشته

قلمرو برنامه درسي در ايران: ارزيابي وضع موجود و ترسيم چشم‌انداز مطلوب

به كوشش انجمن برنامه‌ريزي درسي ايران، ۱۹۱ صفحه؛ ۱۱۵۰۰ ريال

كتاب قلمرو برنامه درسي در ايران: ارزيابي وضع موجود و ترسيم چشم‌انداز مطلوب دربرگيرنده مقالات چهارمين همايش سالانه برنامه‌ريزي درسي ايران است كه به همت انجمن برنامه‌ريزي درسي ايران و با مشاركت مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» برگزار شده است.
 اين كتاب حاوي ۱۱ مقاله به زبان فارسي و يك مقاله انگليسي است كه ما حصل داوري دوباره مقالات ارائه شده در اين همايش است.
 زهرا گويا دبير كميته علمي اين همايش، در مقدمه كتاب آورده است: "رشته برنامه‌ريزي درسي از زاويه‌هاي مختلف، محتاج و مستحق نقد و ارزيابي است". وي معتقد است بسياري از مسائل و مشكلات درون اين حوزه را نويسندگان مقالات كتاب مطرح كرده‌اند.
 اين كتاب براي پژوهشگران و علاقه‌مندان به قلمرو برنامه درسي در ايران تدوين شده است.

مكتب‌ها و گرايش‌هاي تربيتي در تمدن اسلامي

دكتر سعيد اسماعيل‌علي، دكتر محمود جوادرضا؛ ترجمه، نقد و اضافات: بهروز رفيعي؛ ۳۹۵ صفحه، ۲۴۰۰۰ ريال

كتاب مكتب‌ها و گرايش‌هاي تربيتي در تمدن اسلامي در هشت فصل تهيه و تنظيم شده است. در ابتداي بحث، مؤلف به سراغ دگرگونيهاي فرهنگي جامعه اسلامي مي‌رود كه انديشه تربيتي در اسلام را رقم مي‌زند. وي سپس به پيدايش انديشه تربيت اسلامي در زمان تحولات مي‌پردازد. موضوع گرايش نقلي به تربيت اسلامي در ادامه مطرح شده و از مفهوم علم و منابع شناخت به نگاه اهل نقل ياد مي‌شود. گرايش عقلي به تربيت موضوع ديگري است كه در ادامه بررسي شده و در اين باب مؤلف معتقد است كه عقل‌گرايان مي‌خواهند ايمان را از مضموني عقلاني لبريز كنند. وي استنباط مي‌كند كه غايت ديني عقل‌گرايان و نقل‌گرايان يكي، اما راه وصول به آن در نگاه آنان متفاوت است. گرايش كاركردگرا در انديشه تربيتي در اسلام موضوع فصلي ديگر در اين كتاب است كه به بنيان‌گذار اين گرايش يعني ابن‌خلدون مي‌پردازد.
 خواننده كتاب در فصل ششم با گرايش صوفيانه به تربيت آشنا مي‌شود. گرايش كلامي و سلفي به تربيت موضوعات ديگري است كه مؤلف به آن مي‌پردازد. نمايه‌هاي پاياني كتاب بر جامعيت اين اثر افزوده است.
 اين كتاب به عنوان منبع درسي براي دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد و دكترا در رشته تاريخ و فلسفه تعليم و تربيت و نيز بـراي سـايرعلاقه‌منـدان بـه مطالعـات تاريخي ـ تربيتي ترجمه شده است.

(طرحى براى آموختن (درباره دکتر هاشم فردانش

منبع : روزنامه ایران ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۵

هاشم فردانش
- متولد ۲۶ تير ماه ۱۳۳۰ تهران
- ليسانس اقتصاد، دانشگاه شيراز
- فوق ليسانس تكنولوژى آموزشى، دانشگاه سيراكيوس، نيويورك آمريكا
- دكتراى روانشناسى و تكنولوژى آمورشى، دانشگاه كاليفرنياى جنوبى، لوس آنجلس آمريكا
- استاديار سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى، وزارت آموزش و پرورش، تهران، ايران (۱۳۷۸ - ۱۳۶۵)
- مدير كل دفتر تكنولوژى آموزشى سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى، وزارت آموزش و پرورش، تهران ايران (۱۳۷۰ - ۱۳۶۹)
- استاديار دانشكده علوم انسانى، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران (۱۳۷۱ - ۱۳۷۸)
- دانشيار دانشكده علوم انسانى، دانشگاه تربيت مدرس، تهران ايران (۱۳۷۸ - تا كنون)
- عضو انجمن ايرانى تعليم و تربيت و
European Association for Research on Learning and Instruction (EARLI) در نيكوزيا، قبرس
- پژوهشگر برتر سال، معاونت پژوهشى دانشگاه تربيت مدرس ۱۳۷۹
- راهنمايى و مشاوره نزديك به چهل پايان نامه در مقاطع فوق ليسانس و دكترا
- تأليف مقالات متعدد از جمله: زمينه ها و راهبردهاى لازم براى توسعه آموزش از راه دور در ايران، نقد و مقايسه رويكردهاى سيستمى و ساخت گرايى در طراحى آموزشى، طراحى آموزشى از ديدگاه رفتارگرايى ، شناخت گرايى، و ساخت گرايى ، ماهيت ، محتوا، و كاربرد تكنولوژى آموزشى، مقدمه اى بر طراحى نظامهاى آموزشى، مقايسه عملكرد تحصيلى دانشجويان تربيت بدنى نظام آموزش ازراه دور و حضور، روش هاى تدريس بر اساس رويكردهاى معرفت شناسى، نقش و اهميت تكنولوژى آموزشى و جايگاه فعلى آن و ...
- تأليف و ترجمه چند عنوان كتاب از جمله:
ترجمه «راهبردها و فنون طراحى آموزشى»، «طراحى نظام هاى آموزشى» و يك فصل از كتاب «علوم تربيتى ماهيت و قلمرو آن» و تأليف كتاب «مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى» كه به چاپ هفتم رسيده است. 

ادامه نوشته